ALGEMENE VERANTWOORDING
De hier gebruikte spelling van Deze Taal mag kortweg "de Integratieve
Spelling" genoemd worden. De algemene uitgangspunten voor deze spelling
zijn:
- dat alleen inhoudelijke beginselen van fonematische,
morfematische, etymologische en semantische aard bepalend zijn (en
met name niet enige inkonsekwente, eksklusivistische of
anti-integratieve smaak, voorkeur, huisstijl, regel of 'wet' van
anderen)
- dat de voorkeur gegeven wordt aan de meest regelmatige (of
minst onregelmatige) variant, waar er twee of meer opties zijn,
- dat de voorkeur gegeven wordt aan de meest fonetische (of
minst onfonetische) variant, waar er twee of meer opties zijn,
- dat er 'n integratie nagestreefd wordt van de spelling van
woorden afkomstig uit andere talen in het inheemse systeem, indien
die woorden ook in de gesproken taal (fonematisch en/of morfematisch)
geïntegreerd zijn
Dit is hetzelfde beleid als dat t.a.v. This Language zoals geformuleerd in
The values of linguistic systems,
'n paragraaf van het Boek der Middelen
(Book of Instruments),
en zoals aangehouden in de
Vocabulary of Alliteration. (Voor het
nieuwe gebruik van woorden in zowel Deze Taal als This Language zie de
Vertaalaanwijzingen.)
Wanneer hier de spelling van woorden in Deze Taal aan de orde gesteld
wordt, dan gaat het uitdrukkelijk niet om vreemde woorden die in de
gesproken of geschreven taal voorkomen, terwijl noch de uitspraak noch de
spelling gewijzigd worden, of althans niet meer dan nodig is (omdat Deze
Taal immers bepaalde klanken niet kent of bepaalde letters of karakters
niet heeft).
Indien echter de uitspraak van 'n woord aangepast wordt, d.w.z.
geïntegreerd in het inheemse uitspraakstelsel, dan mag en hoort ook
de spelling van het woord aangepast te worden, d.w.z. geïntegreerd
in het inheemse spellingssyteem. De hier gebezigde regels zijn derhalve
integratief voor het gesproken en het geschreven woord te zamen.
Dit geldt niet alleen voor uit 'n andere taal afkomstige morfemen die
onderworpen worden aan 'n aanpassing in uitspraak, maar ook voor uit 'n
andere taal afkomstige morfemen die verbonden worden met inheemse voor- en
achtervoegsels.
BIEZONDERE VERANTWOORDINGEN
- de woorden een en 'n
Het telwoord een wordt geheel volgens de regels als zodanig
gespeld. Het onbepaald lidwoord wordt altijd als 'n gespeld,
omdat 'n reeds 'n bestaande variant is, en omdat het woord in 'n
zin normaal onbeklemtoond is en de spelling un zou suggereren dat
het hier om 'n beklemtoonde klinker zou gaan (als in dun).
- de K-klank, niet gevolgd door 'n S of W
(1)
De K-klank wordt in principe gespeld als k. Dus:
akrostichon (i.p.v. acrostichon),
akte en aktie (i.p.v. acte en actie),
Amerika en Kanada (i.p.v. America en Canada),
elektrisch (i.p.v. electrisch),
kater (i.p.v. cater),
kriterium (i.p.v. criterium),
kultuur (i.p.v. culture of cultuur),
Oktober (i.p.v. October) en
uniek (i.p.v. unique).
Het is zelfs uit etymologisch oogpunt fout of dubieus om uit het Grieks
afkomstige woorden als akrostichon, kater en
kriterium met 'n c te spellen, aangezien ze in de brontaal
ook al met 'n k gespeld werden!
Hetzelfde geldt voor de naam Kanada, welke is afgeleid van
het Huron-Iroquois woord kanata.
(2)
Indien de uitspraak van 'n vreemd woord (praktisch) onveranderd wordt
gehandhaafd, kunnen (vooralsnog) ook de spellingsregels van de
betreffende taal gevolgd worden, zoals in de woorden
computer(s) en botanicus (meervoud
botanici).
- de KS-klankgroep
(1)
Als het gaat om 'n leenwoord dat in de brontaal met 'n x gespeld
wordt en waarvan de uitspraak is aangepast aan de regels van Deze Taal,
of dat 'n inheems voor- of achtervoegsel heeft gekregen, dan wordt de
KS-klankgroep gespeld als
ks. Dus:
eksklusief (i.p.v. exclusief),
ekspliciet (i.p.v. expliciet),
paradoks (i.p.v. paradox) en
seks (i.p.v. sex).
(2)
Indien de brontaal de KS-klankgroep spelt als cc, dan kan worden
volstaan met de spelling kc, aangezien de vervanging van alle als
S uitgesproken c's door 'n s op dit moment (nog) niet tot
de kommunikatieve kern van Deze Taal is doorgedrongen. Dus:
akcepteren (i.p.v. accepteren of aksepteren).
(3)
Indien de uitspraak van 'n vreemd woord (praktisch) onveranderd wordt
gehandhaafd, kunnen (vooralsnog) ook de spellingsregels van de
betreffende taal gevolgd worden, zoals in de woorden sexy en
sex appeal (net als in de brontaal los geschreven).
- de KW-klankgroep
(1)
Als het gaat om 'n leenwoord dat in de brontaal met qu gespeld
wordt en waarvan de uitspraak is aangepast aan de regels van Deze Taal,
of dat 'n inheems voor- of achtervoegsel heeft gekregen, dan wordt de
KW-klankgroep gespeld als kw. Dus:
(in)konsekwent (i.p.v.
(in)consequent),
kwaliteit en kwantiteit (i.p.v. qualiteit en
quantiteit),
kwartier (i.p.v. quartier),
kwestie (i.p.v. questie) en
kwotum (i.p.v. quotum).
(2)
Indien de uitspraak van 'n vreemd woord (praktisch) onveranderd wordt
gehandhaafd, kunnen (vooralsnog) ook de spellingsregels van de
betreffende brontaal gevolgd worden, zoals in het woord qua.
- de T-klank
(1)
De T-klank wordt in principe gespeld als t, tenzij er goede
morfematische redenen zijn om deze als d of dt te spellen
(zoals in word, wordt en geleid). Dus:
biblioteek (i.p.v. bibliotheque of bibliotheek),
etnisch (i.p.v. ethnisch),
labyrint (i.p.v. labyrinth),
ortografie (i.p.v. orthographie of orthografie) en
tee (i.p.v. thee).
(2)
Uitzonderingen zijn de woorden thuis en
(al)thans met hun eigen inheemse
wordingsgeschiedenis.
- de Z-klank
De Z-klank wordt in principe gespeld als z. Dus: muziek
(i.p.v. musique of musiek) en realizeren (i.p.v.
realiseren). Het is zelfs uit etymologisch oogpunt fout of dubieus
om de werkwoordsuitgang -izeren (van het Griekse
-izein) met 'n s te spellen!
|